Πέμπτη, 23 Φεβρουαρίου 2012

Το Συμβάν των Συμβάντων . Ο Badiou γοητεύει τους θεολόγους

O Peter Dews του  University of Essex κάνει μια εκτεταμένη κριτική για το Being and Event εδώ
Ο επίλογος του όμως έχει ενδιαφέρον. Ουσιαστικά θεωρεί το B&E ως μια διαπραγμάτευση του "Συμβάντος"  η οποία όμως δεν μπορεί να αποκλείσει το "Συμβάν των Συμβάντων". Δεν είναι ο πρωτος που ανακαλύπτει στον ΑΒ μια στοιβαρή θεολογία.

Ο επίλογος ακολουθεί:

As we saw at the beginning of this review, it is not easy -- even for proclaimed philosophical atheists ­-- to avoid recycling religious and theological tropes in their very effort to break with the past.  But Badiou goes one step further than this, since his philosophy plays deliberately and provocatively with religious language (not just the language of fidelity, but of 'conversion', and even of 'grace').  Some of his most admired militants of the event belong to the religious sphere, such as Pascal and Saint Paul.  And on some occasions, in Being and Event, he admits the possibility of religious truth (e.g., p. 399) -- even though this disrupts his own categorization of truths.  The problem is that Badiou's transposition of the notion of fidelity from the sphere of love (to which he concedes that it directly refers (p. 232)), the misdirection of his passion for the unconditional towards happenings in the mutable socio-historical world, brings with it the dangers of dogmatism and exclusivism, if not worse.  And it also raises one final issue.  Badiou repeatedly declares that God 'does not exist' (e.g., p. 277).  But the whole of Being and Event is an intense and intricate exploration of what does not exist -- namely the event, for which there is 'no acceptable ontological matrix' (p. 190).  Furthermore, Badiou's own thinking cannot help but lead towards the question: why ought we to become subjects, why should we commit ourselves to a life of fidelity?  Indeed, Badiou himself later poses this question in terms of the 'fidelity to fidelity that defines ethical consistency' (Ethics, pp. 49-50).  And although this may not be Badiou's answer, it is not clear what aspect of his system would rule it out as a response: because we are called by God, who is the event of events.

Δευτέρα, 20 Φεβρουαρίου 2012

S.Zizek,J Milbank: The Monstrocity of Christ (courtesy Google Books)


Ενα κλασσικό πλεον βιβλίο συγχρονης Πολιτικής Θεολογίας

Ο Ζιζεκ συνομιλεί με τον ιδρυτη του ρεύματος Radical Orthodoxy για θέματα Πολιτικής Φιλοσοφίας Πιστης, Επανάστασης κλπ

Το ρεύμα Radical Orthodoxy συνδιάζει την θεολογική ανησυχία με την Κριτική Θεωρία,τις Μαρξιστικές Σπουδές, την Αποδόμηση. Μάλλον καταλαμβάνει τον χώρο που η κοιμωμένη στις αγκάλες του Ελληνικού Ψευδοκράτους επισημη Ορθοδοξη Θεολογία θα μπορουσε να έχει στην παγκόσμια ιδεοκίνηση.Αλλωστε ο όρος Orthodoxy δεν είναι τυχαίος.


Εκτεταμένα αποσπασματα μέσω Google Book εδώ

Εδώ ένα Wiki για Radical_Orthodoxy

Πέμπτη, 16 Φεβρουαρίου 2012

Danger Few: Νηφάλιοι μέσα στην καταιγίδα

 
Το μέγεθος, και η επικινδυνότητα, της παρούσας κρίσης μπορούν να μετρηθούν στο βαθμό στον οποίο δοξολογούνται οι γυμνές βιολογικές ανάγκες καθώς και στην έκταση των πολιτικών δυνάμεων που διαλαλούν ότι, αυτές και όχι άλλες, μπορούν να εγγυηθούν την ικανοποίησή τους.



Όσο περισσότερες φωνές μπαίνουν σε τούτο το παιχνίδι τυφλής αναγωγής του ανθρώπινου στο βιολογικό, τόσο περισσότερο μπορούμε να είμαστε βέβαιοι πως η κρίση προχωράει προς την καρδιά του υπάρχοντος πολιτισμού. Διότι αυτές οι φωνές πολλαπλασιάζονται όσο περισσότερο καταρρέουν όλες εκείνες οι ιδέες, οι θεσμοί και οι πρακτικές μέσα από τις οποίες ο κυρίαρχος πολιτισμός βεβαιώνει, πως η κοινωνική σχέση είναι ισχυρότερη της γυμνής ανάγκης − δηλαδή όλα όσα του επιτρέπουν να παρουσιάζεται πειστικά ως πολιτισμός.



Αρκετά μακριά από την έμφαση στον «υπερκαταναλωτισμό», που δίνεται από πολλές πλευρές ως εξήγηση αυτής της κρίσης, η αλήθεια είναι πως αυτή συνδέεται με τη σχεδόν 40ετή περίοδο μιας ξέφρενης χρησιμοποίησης του πιστωτικού χρήματος ως όπλου κυριαρχίας − αυτό που ονομάστηκε «νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση» −, η οποία εμπνεύστηκε, στηρίχτηκε και ενισχύθηκε από μια


  • αναδιάρθρωση του κυρίαρχου συστήματος οργάνωσης, δηλαδή διοίκησης των πραγμάτων, στηριγμένη στην «πανοπτικότητα» που φαινόταν να εξασφαλίζει η πληροφορική επέλαση του Τεχνικού Συστήματος,

και οδήγησε σε μια


  • αναδιάρθρωση του κυρίαρχου συστήματος παραγωγής, δηλαδή εργασίας, μέσα από την οποία παραχωρήθηκε στους διευθυντικούς υπαλλήλους του κεφάλαιου μερίδιο στη μετοχική σύνθεσή του και επομένως η συμμετοχή τους στη χρηματιστηριακή-τζογαδόρικη αντίληψη του επιχειρείν∙


μια


  • αναδιάρθρωση του κυρίαρχου συστήματος κυκλοφορίας, δηλαδή του χρηματοπιστωτικού συστήματος, μέσα από την παραγωγή τζογαδόρικων πιστωτικών «προϊόντων» (subprimes, cds, κ.τ.λ) που αντιμετώπισαν το χρήμα ως εμπόρευμα, δηλαδή ως κάτι που δεν είναι και που, μάλιστα, απαγορεύεται αυστηρά να είναι αν θέλει να επιτελεί τον κεντρικό ρόλο του ως «δεσμός όλων των δεσμών»∙
και τέλος (μετά το 1990) μια


  • αναδιάρθρωση του κυρίαρχου συστήματος διανομής, δηλαδή κατανάλωσης, με την πλασματική αύξηση της αγοραστικής δύναμης των μικρομεσαίων και χαμηλών στρωμάτων μέσα από τον ανεξέλεγκτο δανεισμό (αντί μιας αύξησης των μισθών) και την, δι’ αυτού του τρόπου, υπαγωγή και «συμμετοχή» και αυτών (από τη θέση του καρπαζοεισπράκτορα) στη χρηματιστηριακή-τζογαδόρικη αντίληψη του ζην.


Το υποκείμενο αυτών των αναδιαρθρώσεων − τόσο από την πλευρά του πομπού όσο και από την πλευρά του δέκτη τους − δεν ήταν, ασφαλώς, άλλο από το αποχαλινωμένο άτομο της ύστερης νεωτερικότητας, δηλαδή το νεωτερικό άτομο που


  • έχει πλέον εφησυχασθεί ως προς την ικανότητα της Τεχνικής να συντηρεί την κοινωνία υπό τη μορφή Συστήματος και υποσυστημάτων («όπως ανοίγω τη βρύση και τρέχει νερό, έτσι απλά ξυπνώ το πρωΐ και βρίσκω τον πολιτισμό στη θέση του»)∙
  • αισθάνεται αποδεσμευμένο από την ευθύνη να αγωνίζεται το ίδιο για τη συντήρησή της∙ και επομένως
  • ελεύθερο να πραγματώσει το όνειρο της νεωτερικότητας, που είδε τον πολιτισμό σαν «πηγή δυσφορίας» και την κοινωνία σαν ένα απλό μέσο προς ανακούφισή της στην υπηρεσία των ατομικών βλέψεων (από όπου και όλες οι ιδέες περί «αόρατου χεριού», και τα παρόμοια, που τις ισορροπεί μαγικά).


Έτσι, οι αναδιαρθρώσεις που περιέγραψα, στην ουσία σήμαναν μια αποδιάρθρωση:  αποδιάρθρωση όχι μόνο των επιμέρους συστημάτων αλλά και του ίδιου του δεσμού τους, του «δεσμού όλων των δεσμών» και θεσμού όλων των θεσμών στον κυρίαρχο κεφαλαιοκρατικό πολιτισμό, δηλαδή του χρήματος.



Πράγματι, εκείνο που γίνεται ολοένα και πιο έντονα, όσο και τραγικά, αντιληπτό − όχι μόνο στους κυριαρχούμενους αδύνατους αλλά και στους ίδιους τους κυρίαρχους δυνατούς − μέσα από την καταφανή πλέον προσπάθεια των Δυνατών να διασώσουν το χρηματοπιστωτικό σύστημα γκρεμίζοντας στην εξαθλίωση τους λαούς τους (υπάγοντας ακόμα και τις συντάξεις στο κερδοσκοπικό παιχνίδι με την προοδευτική παράδοσή τους στο χρηματιστήριο και τις ασφαλιστικές εταιρείες), είναι η απογείωση της εσωτερικής αντίφασης του χρήματος, δηλαδή της αντίφασης ανάμεσα



  • στην τεράστια μεταφυσική ισχύ που υπόσχεται ως ποιότητα («κατέχοντάς με μπορείς να αποκτήσεις όποιο αντικείμενο θέλεις και επιθυμείς εσύ, τον πλούτο όλου του κόσμου αν το θες»)∙
και


  • την τρομακτική μεταφυσική πενία που πραγματώνει ως ποσότητα («μπορείς ν’ αγοράσεις μόνον ό,τι αντέχει η τσέπη σου και ποτέ δεν μπορείς να εξισώσεις το περιεχόμενο του πορτοφολιού σου με τον πλούτο όλου του κόσμου»).

Όμως η αποδιάρθρωση του χρήματος είναι αποδιάρθρωση του «συμβόλου της πίστεως» τούτου εδώ του πολιτισμού! Δεν είναι τριγμός σε κάποιο υποσύστημά του, ούτε σε κάποια επιμέρους ιδεολογία του. Ούτε καν σε κάποιο κεντρικό «μέσον» του. Είναι τριγμός στη ραχοκοκκαλιά του. Κι ένας τέτοιος τριγμός δεν σταματά χωρίς να χυθούν δάκρυα, αίμα και ιδρώτας.



Ένας ολάκερος κόσμος λοιπόν, κι όχι μια χώρα μόνο, βρίσκεται υπό κατάρρευση. Αλλά αυτό δεν σημαίνει, ούτε ότι θα καταρρεύσει … αύριο, ούτε κι ότι από την κατάρρευσή του − εάν και όταν συντελεστεί − θα προκύψει οπωσδήποτε μια καλύτερη κοινωνία κι ένας πιο ανθρώπινος πολιτισμός. Η κηδεμόνευση μάλιστα του μεγαλύτερου μέρους των «αντιπολιτευτικών» στο σύστημα δυνάμεων από τις βασικές καταγωγικές ιδέες του (ωφελιμισμός, αναγκοκρατία, γραμμική ιστορικότητα, ιεροποίηση της βίας, κ.λπ.), την οποία έχουμε επισημάνει πολλές φορές εδώ, δεν επιτρέπει τέτοιου είδους υπεραισιοδοξίες. Τουλάχιστον όχι προς το παρόν.



Βρισκόμαστε ακόμα σε τροχιά πτώσης προς το πολιτισμικό μηδέν. Η ίδια η επικράτηση στην πολιτική και τη γενικότερη σκηνή των φωνών που μιζάρουν στις γυμνές βιολογικές ανάγκες και την αυτοσυντήρηση τους, καθώς και η αίσθηση ότι όποια φωνή δεν μπαίνει σε τούτο το παιχνίδι είναι απίθανο να εισακουστεί από ένα ευρύτερο ακροατήριο, σηματοδοτεί μια πτώση του Συμβολικού Λόγου και μια αιχμαλώτισή του από το πεδίο της Μαγείας, χαρακτηριστική σε εποχές διάλυσης.



Δυο είναι οι κίνδυνοι, τώρα, για όποιους θέλουν ακόμη να μιλούν, αντέχουν να μιλούν, και δεν μπορούν να κάνουν χωρίς να μιλούν. Η απελπισία, ότι ένας λόγος που δεν υποκύπτει στη «μαγεία» δεν βρίσκει ακροατές∙ και ο πειρασμός να υποκύψει σε αυτήν προκειμένου να εισακουστεί. Απέναντί τους, αυτό που μπορεί να μας βαστήξει όρθιους είναι η πίστη − αυτή η υπέρτατη ένταση ανάμεσα στη βεβαιότητα και την αμφιβολία για κάτι που «γνωρίζουμε» αλλά μας διαφεύγει διαρκώς −, πως μόνο μέσα από την αντίσταση και σ’ αυτή την απελπισία και σ’ αυτό τον πειρασμό θα μπορέσει να αρθρωθεί ο Συμβολικός Λόγος, δηλαδή το «σύμβολο πίστεως» κι η ραχοκοκκαλιά μιας πιο ανθρώπινης κοινωνίας… όχι μόνο μιας «αυριανής» πιο ανθρώπινης κοινωνίας, αλλά και μιας πιο ανθρώπινης κοινωνίας εδώ και σήμερα, μ’ εκείνους που γνωρίζουμε άμεσα κι εκείνους που συναντάμε θελημένα ή αθέλητα στην πορεία μας


Νηφαλιότητα, άλλωστε, πάει να πει επαγρύπνηση.

Τετάρτη, 1 Φεβρουαρίου 2012

Simon Critchley:The Faith of the Faithless



Ισως να είναι ένδειξη , αφ'ενός του οργανικού κρατισμού της Ελληνικης Θεολογίας, και του οικονομισμού της Ελληνικής Αριστεράς το γεγονός ότι και οι δύο μερίδες αδυνατούν καν να στοχαστούν για την δυνατότητα ενός διαλόγου.Η έλλειψη αυτή είναι πιο ορατή αν σκεφτεί κανείς ότι η ορθόδοξη πολιτική θεολογία θεωρητικά διέπεται από ένα πολύ σύγχρονο τριαδισμό, η δε αριστερά είναι ιστορικά από τις ισχυρότερες της Ευρώπης.Κι' όμως σε χώρες με αδύναμη παρόδοση στην πολιτική θεολογία και ακόμα πιο αδύνατη εως ανύπαρκτη αριστερά ο διάλογος είναι ζέων.Η μοναδική εξαίρεση του Ν.Σεβαστάκη ο οποίος στοχάζεται εντός ενός αυθεντικού αντιοικονομισμού απλώς επιβεβαιώνει τον θλιβερό κανόνα.Ας ελπίσουμε όμως για το μέλλον

Άλλος ένας διανοούμενος της αριστεράς προσεγγίζει την σύγχρονη Πολιτική Θεολογία με μια φρέσκια ματιά:Ο Simon Critchley

Mόλις κυκλοφόρησε το τελευταίο βιλίο του: Η Πίστη του Άπιστου.
Συνδέσεις:
 
 
Από τον πρόλογο διαβάζουμε:

Φαίνεται ,λοιπόν, να αντιμετωπίζουμε μια παράδοξη κατάσταση. Από τη μία πλευρά, για να είναι κάτι αληθινό  πρέπει να γίνει μια θρησκεία, αλλιώς δεν έχει η πίστη χάνει ,κυριολεκτικά, την αξιοπιστία ή την αυθεντία. Ωστόσο, από την άλλη πλευρά, είμαστε και πρέπει να είμαστε οι δημιουργοί   της εν λόγω αρχής. Η πίστη του άπιστου πρέπει να είναι ένα έργο της συλλογικής αυτο-δημιουργίας,  όπου ο καθένας είναι ο χαλυβουργός  της ψυχής του και όπου πρέπει όλοι μας να γίνουμε συλλογικα χαλυβουργοί.